Αποτίμηση αποτελεσμάτων της πυρκαγιάς στην Β. Εύβοια

Εισαγωγή

Η παρούσα εργασία της εταιρείας ΥΛΗ – Διαχείριση και Προστασία Περιβάλλοντος, επιχειρεί μια πρώτη αποτίμηση των αποτελεσμάτων της καταστροφικής πυρκαγιάς που έπληξε την Βόρεια Εύβοια από τις 3/8/2021 έως τις 11/8/2021.

Για την πορεία της εξάπλωση της πυρκαγιάς καθώς και για την έκταση που συνολικά κάηκε χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα του Πληροφοριακού Συστήματος για τις Δασικές Πυρκαγιές στην Ευρώπη (European Forest Fire Information System – EFFIS). Η τελική έκταση που έπληξε η πυρκαγιά θα αποτυπωθεί με ακρίβεια το επόμενο διάστημα με την έκδοση της Αναδασωτέας από την Διεύθυνση Δασών της Π.Ε. Εύβοιας.

Για τον υπολογισμό των δασών και δασικών εκτάσεων που κάηκαν χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα από τον αναρτημένο Δασικό Χάρτη της περιοχής, για την εκτίμηση του είδους της δασικής βλάστησης τα δεδομένα του Ψηφιακού Χάρτη Βλάστησης της Γ.Δ.Δ.Δ.Π., για τις Χρήσεις Γης τα στοιχεία από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα χαρτογράφησης Corine Land Cover (2018) και τέλος για τα μορφολογικά δεδομένα της περιοχής το Ψηφιακό Μοντέλο Εδάφους (DTM) της Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Εξάπλωση πυρκαγιάς

Η συνολική έκταση της πυρκαγιάς ανέρχεται σε 512.031,54 στρέμματα εκ των οποίων τα 322.188,92 βρίσκονται στον Δήμο Λίμνης – Μαντουδίου – Αγίας Άννας (ποσοστό 63%) και τα 189.842,61 τον Δήμο Ιστιαίας Αιδηψού (ποσοστό 37%).

Χάρτης εξάπλωσης πυρκαγιάς

Στον Δήμο Λίμνης – Μαντουδίου – Αγίας Άννας έχουν επηρεαστεί από την πυρκαγιά 18 Τοπικές Κοινότητες εκ των οποίων έχει καεί το 77,11% (κατά μέσο όρο) της συνολικής τους έκτασης και στον Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού επίσης 18 Τοπικές Κοινότητες, εκ των οποίων έχει καεί το 62,31% (κατά μέσο όρο) της συνολικής τους έκτασης. Αξιοσημείωτο είναι ότι σε αρκετές Τοπικές Κοινότητες το ποσοστό της έκτασης τους που έχει καεί ξεπερνάει το 80% και φτάνει έως και το 100%. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι Τοπικές Κοινότητες ανά Δήμος και η έκταση που έχει καεί.

Καμένο Πευκοδάσος στους Παπάδες Β. Εύβοιας
Α/ΑΤ.Κ.Συνολική έκταση(στρ.)Καμένη έκταση(στρ.)Ποσοστό καμένης επί συνολικής έκτασης
1ΛΙΜΝΗΣ46.166,3131.628,4268,51%
2ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ27.100,0426.334,3797,17%
3ΑΜΕΛΑΝΤΩΝ18.600,7318.600,73100,00%
4ΑΧΛΑΔΙΟΥ19.136,0918.772,7898,10%
5ΔΑΦΝΟΥΣΣΗΣ39.601,712.287,895,78%
6ΚΕΡΑΜΕΙΑΣ5.342,835.342,83100,00%
7ΚΕΡΑΣΕΑΣ21.574,7921.574,79100,00%
8ΚΕΧΡΙΩΝ16.327,7913.244,9281,12%
9ΚΗΡΙΝΘΟΥ16.838,597.571,2444,96%
10ΚΟΤΣΙΚΙΑΣ9.912,959.431,8095,15%
11ΚΟΥΡΚΟΥΛΩΝ34.244,7134.244,71100,00%
12ΜΕΤΟΧΙΟΥ ΚΗΡΕΩΣ9.693,14987,7310,19%
13ΠΑΠΠΑΔΩΝ26.811,3326.416,6198,53%
14ΡΟΒΙΩΝ57.663,1154.842,7095,11%
15ΣΚΕΠΑΣΤΗΣ7.021,746.955,9999,06%
16ΣΠΑΘΑΡΙΟΥ40.981,3825.294,9061,72%
17ΣΤΡΟΦΥΛΙΑΣ12.276,4111.510,7693,76%
18ΦΑΡΑΚΛΑΣ8.533,317.145,7583,74%
ΣΥΝΟΛΟ417.826,95322.188,9277,11%
Καμένες εκτάσεις ανά Τ.Κ. του Δήμου Λίμνης - Μαντουδίου - Αγ. Άννας
Α/ΑΤ.Κ.Συνολική έκταση(στρ.)Καμένη έκταση (στρ.)Ποσοστό καμένης επί συνολικής έκτασης
1ΙΣΤΙΑΙΑΣ45.039,9218,310,04%
2ΑΒΓΑΡΙΑΣ6.272,91827,9413,20%
3ΑΓΔΙΝΩΝ10.892,4510.676,1198,01%
4ΑΓΡΙΟΒΟΤΑΝΟΥ13.916,1913.200,2894,86%
5ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ6.737,723.014,8344,75%
6ΑΣΜΗΝΙΟΥ14.980,105.077,5433,90%
7ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ29.430,3926.036,4988,46%
8ΒΟΥΤΑ39.080,2330.716,5478,60%
9ΓΑΛΑΤΣΑΔΩΝ18.353,424.230,3023,05%
10ΓΑΛΑΤΣΩΝΑΣ10.884,3710.623,2597,60%
11ΓΕΡΑΚΙΟΥΣ12.372,6812.014,7897,11%
12ΓΟΥΒΩΝ14.659,4912.698,6586,62%
13ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ20.122,6711.417,8056,74%
14ΚΑΜΑΡΙΩΝ9.427,4520,410,22%
15ΚΟΚΚΙΝΟΜΗΛΕΑΣ19.874,7319.874,73100,00%
16ΚΡΥΟΝΕΡΙΤΗ14.212,6814.073,7599,02%
17ΜΗΛΕΩΝ8.468,758.155,0296,30%
18ΜΟΝΟΚΑΡΥΑΣ10.268,517.165,8669,78%
ΣΥΝΟΛΟ304.658,59189.842,6162,31%
Καμένες εκτάσεις ανά Τ.Κ. του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού

Δάση και δασικές εκτάσεις

Σύμφωνα με τον αναρτημένο Δασικό Χάρτη της Διεύθυνσης Δασών Π.Ε. Εύβοιας το σύνολο των δασών και δασικών εκτάσεων που έχουν καεί, ανέρχεται σε 379.392,82 στρέμματα και αποτελούν το 74,1% της συνολικής καείσας έκτασης. Από την συνολική έκταση των δασών και δασικών εκτάσεων τα 232.897,76 στρέμματα βρίσκονται εντός του Δήμου Λίμνης – Μαντουδίου – Αγίας Άννας (ποσοστό 62,31%) και τα 146.495,05 στον Δήμο Ιστιαίας Αιδηψού (ποσοστό 38,61%).

Βασιλικά Β. Εύβοια

Από την συνολική έκταση των δασών και δασικών εκτάσεων των Τ.Κ. που επηρεάστηκαν από την πυρκαγιά στον Δήμο Λίμνης – Μαντουδίου – Αγίας Άννας κάηκαν το 77,20%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στον Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού ανέρχεται στο 79,46%. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις περισσότερες  Τ.Κ. το ποσοστό αυτό ξεπερνάει το 90% και φτάνει έως και το 100% των δασών και δασικών εκτάσεων που υπήρχαν.

Χάρτης καμένων δασών και δασικών εκτάσεων

Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται τα καμένα δάση και δασικές εκτάσεις ανά Τοπική Κοινότητα και Δήμο που επηρεάστηκαν από την πυρκαγιά σε σχέση με το σύνολο των δασών και δασικών εκτάσεων που υπάρχουν.

Α/ΑΤ.Κ.Σύνολο δασών (στρ.)Καμένα δάση (στρ.)Ποσοστό καμένων δασών (%)
1ΛΙΜΝΗΣ34.193,0421.227,1062,08%
2ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ15.686,4615.440,8298,43%
3ΑΜΕΛΑΝΤΩΝ16.486,4716.486,47100,00%
4ΑΧΛΑΔΙΟΥ11.070,8010.895,2998,41%
5ΔΑΦΝΟΥΣΣΗΣ37.496,852.287,896,10%
6ΚΕΡΑΜΕΙΑΣ2.529,122.529,12100,00%
7ΚΕΡΑΣΕΑΣ16.194,9616.194,96100,00%
8ΚΕΧΡΙΩΝ7.784,957.267,5693,35%
9ΚΗΡΙΝΘΟΥ6.551,335.186,0379,16%
10ΚΟΤΣΙΚΙΑΣ6.429,326.113,4895,09%
11ΚΟΥΡΚΟΥΛΩΝ28.444,3128.444,31100,00%
12ΜΕΤΟΧΙΟΥ ΚΗΡΕΩΣ6.361,19885,4413,92%
13ΠΑΠΠΑΔΩΝ22.700,0622.311,6898,29%
14ΡΟΒΙΩΝ42.525,9641.712,8398,09%
15ΣΚΕΠΑΣΤΗΣ4.062,294.062,0799,99%
16ΣΠΑΘΑΡΙΟΥ34.527,9923.429,5567,86%
17ΣΤΡΟΦΥΛΙΑΣ4.070,034.066,5899,92%
18ΦΑΡΑΚΛΑΣ4.579,184.356,5895,14%
ΣΥΝΟΛΟ301.694,32232.897,7677,20%
Εκτάσεις καμένων δασών και δασικών εκτάσεων Δήμου Μαντουδίου - Λίμνης - Αγ. Άννας
Α/ΑΤ.Κ.Σύνολο δασών (στρ.)Καμένα δάση (στρ.)Ποσοστό καμένων δασών (%)
1ΙΣΤΙΑΙΑΣ3.098,026,520,21%
2ΑΒΓΑΡΙΑΣ3.582,21641,3517,90%
3ΑΓΔΙΝΩΝ7.365,747.365,74100,00%
4ΑΓΡΙΟΒΟΤΑΝΟΥ10.352,2110.019,4496,79%
5ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΥ2.059,751.804,1187,59%
6ΑΣΜΗΝΙΟΥ5.640,484.460,5779,08%
7ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ22.364,0221.075,4794,23%
8ΒΟΥΤΑ31.870,7024.170,6875,84%
9ΓΑΛΑΤΣΑΔΩΝ13.173,012.804,6321,29%
10ΓΑΛΑΤΣΩΝΑΣ8.000,847.920,7699,00%
11ΓΕΡΑΚΙΟΥΣ8.834,568.773,1699,30%
12ΓΟΥΒΩΝ9.010,518.810,7797,78%
13ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ15.906,0210.107,8863,54%
14ΚΑΜΑΡΙΩΝ2.641,005,940,23%
15ΚΟΚΚΙΝΟΜΗΛΕΑΣ16.281,3316.281,33100,00%
16ΚΡΥΟΝΕΡΙΤΗ10.806,0610.801,6899,96%
17ΜΗΛΕΩΝ5.346,005.318,2899,48%
18ΜΟΝΟΚΑΡΥΑΣ8.037,516.126,7376,23%
ΣΥΝΟΛΟ184.370,00146.495,0579,46%
Εκτάσεις καμένων δασών και δασικών εκτάσεων Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού

Βλάστηση

Σύμφωνα με τον Χάρτη Βλάστησης της Ελλάδας της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος (Γ.Δ.Δ.Δ.Π.) από το σύνολο των καμένων εκτάσεων τα δάση και δασικές εκτάσεις ανέρχονται σε 335.165,98 στρέμματα και αποτελούν το 65,16% (άθροισμα εκτάσεων Χαλεπίου Πεύκης, Μαύρης Πεύκης, Ελάτης, Δρυός, θάμνων, παραποτάμιας βλάστησης και λιβαδιών). Οι διαφορές που εντοπίζεται σε σχέση με τις εκτάσεις του αναρτημένου Δασικού Χάρτη, οφείλονται στην έλλειψη ακρίβειας και την παλαιότητα των δεδομένων του Χάρτη Βλάστησης της Γ.Δ.Δ.Δ.Π.. Ωστόσο τα στοιχεία μας παρέχουν μια πολύ καλή εικόνα για το είδος της βλάστησης και την έκταση που καταστράφηκε.

Καμένη έκταση στη Στροφυλιά Β. Εύβοιας

Όπως φαίνεται και στον πίνακα που ακολουθεί σχεδόν το 60% των καμένων εκτάσεων καλύπτονται από δάση Χαλεπίου Πεύκης, τα οποία αποτελούν το 90% των συνολικά καμένων δασών και δασικών εκτάσεων.

Α/ΑΚάλυψη γηςΔήμος Λίμνης Μαντουδίου-Αγίας ΆνναΔήμος Ιστιάιας-ΑιδηψούΣύνολοΠοσοστό επι της συνολικής καμένης έκτασης (%)
1Χαλέπιος Πεύκη185.978,91114.287,60300.266,5158,64%
2Μαύρη Πεύκη6.017,677.911,8813.929,552,72%
3Ελάτη8.545,391.028,149.573,531,87%
4Θάμνοι3.485,31979,884.465,190,87%
5Λιβάδια-Αραιή ξυλώδης βλ.2.999,43103,433.102,860,61%
6Δρυς792,541.524,032.316,570,45%
7Παραποτάμια Βλάστηση996,59515,191.511,770,30%
8Καστανιά37,780,0037,780,01%
9Γεωργ. Καλλιέργειες102.124,4260.701,66162.826,0831,80%
10Εγκατελειμένες γεωργικές καλ.8.422,781.737,6610.160,441,98%
11Οικισμοί1.776,08736,422.512,500,49%
12Άγονα1.008,03316,201.324,230,26%
ΣΥΝΟΛΟ322.184,95189.842,06512.027,01100,00%
Βλάστηση και χρήσεις γης στα όρια της πυρκαγιάς

Χρήσεις Γης

Από την επεξεργασία των δεδομένων του προγράμματος Corine Land Cover (2018), προκύπτει ότι από το σύνολο των καμένων εκτάσεων τα δάση και οι δασικές εκτάσεις ανέρχονται σε 337.944,75 στρέμματα και αποτελούν το 66% (άθροισμα δάσος κωνοφόρων, μικτό δάσος, μεταβατικές δασώδεις και θαμνώδεις εκτάσεις, δάσος πλατύφυλλων, εκτάσεις με αραιή βλάστηση). Η διαφορά που εντοπίζεται σε σχέση με τις εκτάσεις του αναρτημένου Δασικού Χάρτη οφείλονται στην έλλειψη ακρίβειας των δεδομένων του προγράμματος Corine Land Cover και την μεθοδολογία που έχει ακολουθηθεί για την παραγωγή των δεδομένων.

Παραλία Ψαροπούλι
Α/ΑΧρήσεις γηςΔήμος Λίμνης Μαντουδίου-Αγίας Άννα (στρ.)Δήμος Ιστιάιας-Αιδηψού (στρ.)Σύνολο (στρ.)Ποσοστό επι της συνολικής καμένης έκτασης (%)
79.581,4669.007,00148.588,46
2Μικτά δάση62.556,5439.681,62102.238,1619,97%
3Μεταβατικές δασώδεις και θαμνώδεις εκτάσεις43.611,405.652,3449.263,739,62%
4Δάση πλατυφύλλων16.650,657.811,3524.462,004,78%
5Εκτάσεις με αραιή βλάστηση252,540,00252,540,05%
Σκληροφυλλική βλάστηση9.249,143.890,7113.139,852,57%
6Γεωργικές καλλιέργειες106.807,6763.416,61170.224,2733,25%
Τεχνητές εκτάσεις2.672,21345,473.017,680,59%
7Υδάτινες επιφάνειες482,270,00482,270,09%
8Παραλίες, αμμουδιές325,0437,52362,560,07%
ΣΥΝΟΛΟ322.188,92189.842,61512.031,54100,00%
Χρήσεις γης στα όρια της πυρκαγιάς

Ανδασωτέες Εκτάσεις

Από την ανάλυση των στοιχείων των αναδασωτέων εκτάσεων του αναρτημένου δασικού χάρτη της Π.Ε. Εύβοιας προκύπτει, ότι από τα καμένα δάση και δασικές εκτάσεις που ανέρχονται σε 379.392,82 στρέμματα τα 150.025,47 έχουν κηρυχτεί στο παρελθόν ξανά αναδασωτέα. Από τα παραπάνω προκύπτει δηλαδή ότι το 39,54% τον καμένων δασών έχει ξανά καεί στο παρελθόν, ενώ στον Δήμο Λίμνης – Μαντουδίου – Αγίας Άννας το ποσοστό αυτό αγγίζει το 50%.

Α/ΑΔήμοςΚαμένα Δάση & δ. εκτάσεις (στρ.)Κυρήξεις Αν. των καμένων δασών (στρ.)Ποσοστό Αν. επί των καμένων δασών
1Δήμος Λίμνης Μαντουδίου-Αγίας Άννα232.897,76114.966,9849,36%
2Δήμος Ιστιάιας-Αιδηψού146.495,0535.058,5023,93%
ΣΥΝΟΛΟ379.392,82150.025,4739,54%
Αναδασωτέες εκτάσεις στα όρια της πυρκαγιάς

Μορφολογικά δεδομένα

Από την επεξεργασία των δεδομένων του Ψηφιακού Μοντέλου Εδάφους (DTM) της Ελληνικό Κτηματολόγιο προκύπτει για την περιοχή που επλήγη από την πυρκαγιά  ότι το ελάχιστο υψόμετρο βρίσκεται στο επίπεδο της θάλασσας (0 μ.) και το μέγιστό 989 μ. και το μέσο υψόμετρο 303 μ. Το 27% της έκτασης έχει υψόμετρο λιγότερο από 200μ., το 35% αυτής βρίσκεται σε υψόμετρο μεταξύ 200 και 400 μέτρων, ενώ μόνο το 9% βρίσκεται πάνω από τα 600 μέτρα. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της έκτασης στις κλάσεις υψομέτρων.

Α/ΑΥψόμετρο (μ.)Έκταση (στρ)Ποσοστό
10-10066.995,1913,08%
2100-200121.905,0923,81%
3200-400176.031,0334,38%
4400-600100.521,6419,63%
5>60046.577,639,10%
ΣΥΝΟΛΟ512.030,59100,00%
Κλάσεις υψομέτρου στην περιοχή που επλήγη από την πυρκαγιά
Χάρτης υψομέτρων

Οι κλίσεις που επικρατούν στην περιοχή ποικίλουν. Η μέση κλίση είναι 32,8%, ενώ οι εκτάσεις που έχουν κλίση μεγαλύτερη του 50% ανέρχονται στο 19%. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της περιοχής που έπληξε η πυρκαγιά στις κατηγορίες των κλίσεων.

Α/ΑΚλίση (%)Έκταση (στρ)Ποσοστό
10-1057.117,4311,16%
210-20105.269,3820,56%
320-30104.832,3820,47%
430-4084.572,9916,52%
540-5062.675,6412,24%
6>5097.562,7619,05%
ΣΥΝΟΛΟ512.030,59100,00%
Κατηγορίες κλίσεων στην περιοχή που επλήγη από την πυρκαγιά
Χάρτης Κλίσεων

Τέλος στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι κατηγορίες κλίσεων στα δάση και τις δασικές εκτάσεις που κάηκαν. Όπως προκύπτει στην περίπτωση αυτή οι εκτάσεις με κλίση μεγαλύτερη του 50% πλέον ανέρχονται στο 25,1% της συνολικής έκτασης ενώ η μέση κλίση διαμορφώνεται στο 38,5%.

Α/ΑΚλίση (%)Έκταση (στρ)Ποσοστό
10-1019.826,555,23%
210-2055.781,9114,70%
320-3076.590,2420,19%
430-4073.249,6219,31%
540-5058.585,9615,44%
6>5095.358,5525,13%
ΣΥΝΟΛΟ379.392,82100,00%
Κατηγορίες κλίσεων στα δάση που επλήγησαν από την πυρκαγιά

Πως μπορούμε να βοηθήσουμε στο επόμενο έργο σας?